พุทธชัยมงคลคาถา (พาหุง)

พุทธชัยมงคลคาถา หรือที่ชาวบ้านเรียกว่า "พาหุง" ตามคำขึ้นต้น เป็นคาถา 8 บท แต่ละบทเล่าถึงชัยชนะครั้งสำคัญของพระพุทธเจ้าที่มีต่อผู้มุ่งร้ายด้วยธรรมะ ไม่ใช่ด้วยกำลัง ได้แก่ (1) ชนะพญามารด้วยบารมีมีทานเป็นต้น (2) ชนะอาฬวกยักษ์ด้วยขันติ (3) ชนะช้างนาฬาคิรีด้วยเมตตา (4) ชนะโจรองคุลิมาลด้วยฤทธิ์ทางใจ (5) ชนะนางจิญจมาณวิกาด้วยความสงบ (6) ชนะสัจจกนิครนถ์ด้วยปัญญา (7) ชนะพญานาคนันโทปนันทะด้วยการแสดงฤทธิ์ผ่านพระโมคคัลลานะ และ (8) ชนะพกาพรหมด้วยพระญาณ ทุกบทลงท้ายว่า "ตันเตชะสา ภะวะตุ เต ชะยะมังคะลานิ" คือขอให้ชัยมงคลจงมีแก่ท่านด้วยเดชนั้น บทที่ 9 เป็นคาถาสรุปว่าผู้สวดทุกวันย่อมพ้นอุปัทวันตรายและถึงความหลุดพ้น

เชื่อกันว่าเป็นคาถาแห่งชัยชนะ ผู้สวดจะเอาชนะอุปสรรค ศัตรู และภยันตรายทั้งปวงได้ด้วยคุณธรรม 8 ประการตามแบบพระพุทธเจ้า ตำนานไทยเล่าว่าสมเด็จพระนเรศวรมหาราชทรงสวดบทนี้ก่อนออกศึก ในสมัยปัจจุบัน หลวงพ่อจรัญ ฐิตธัมโม วัดอัมพวัน เผยแพร่ให้สวด "พาหุง มหากา" เป็นประจำจนแพร่หลายทั่วประเทศ

ใช้สวดในการสวดมนต์ประจำวันทั้งเช้าและก่อนนอน ต่อจากบทพระพุทธคุณ ธรรมคุณ สังฆคุณ และเป็นบทที่พระสงฆ์สวดในบทถวายพรพระ (ก่อนฉันภัตตาหารในงานมงคล) ใช้ในพระราชพิธี งานมงคลสมรส ขึ้นบ้านใหม่ และการเดินทางไกล

ข้อสังเกต: ธรรมเนียมนิยมคือสวดพาหุง 1 จบ ต่อด้วยมหาการุณิโก 1 จบ แล้วสวดอิติปิ โส ซ้ำเท่าจำนวนอายุบวก 1 บางฉบับตัดบทที่ 9 (เอตาปิ) ออก บางฉบับเขียน "วิสุทธิจุติมิทธิ" ซึ่งเป็นการสะกดที่ต่างกันของ "วิสุทธิชุติมิทธิ" (ชุติ = ความรุ่งเรือง)