พระปริตร (เจ็ดตำนาน – สิบสองตำนาน)
โพชฌังคปริตร
โพชฌังคะปะริตตัง / โพชฌงค์ 7
คาถาว่าด้วยโพชฌงค์ 7 ที่พระพุทธเจ้าตรัสแล้วพระมหากัสสปะ พระโมคคัลลานะ และพระองค์เองหายจากอาพาธ นิยมสวดให้ผู้ป่วยหายโรค
ธัมมานัง วิจะโย ตะถา
วิริยัมปีติปัสสัทธิ
โพชฌังคา จะ ตะถาปะเร
สัตเตเต สัพพะทัสสินา
มุนินา สัมมะทักขาตา
ภาวิตา พะหุลีกะตา
นิพพานายะ จะ โพธิยา
เอเตนะ สัจจะวัชเชนะ
โสตถิ เต โหตุ สัพพะทา
โมคคัลลานัญจะ กัสสะปัง
คิลาเน ทุกขิเต ทิสวา
โพชฌังเค สัตตะ เทสะยิ
โรคา มุจจิงสุ ตังขะเณ
เอเตนะ สัจจะวัชเชนะ
โสตถิ เต โหตุ สัพพะทา
เคลัญเญนาภิปีฬิโต
จุนทัตเถเรนะ ตัญเญวะ
ภะณาเปตวานะ สาทะรัง
ตัมหา วุฏฐาสิ ฐานะโส
เอเตนะ สัจจะวัชเชนะ
โสตถิ เต โหตุ สัพพะทา
ติณณันนัมปิ มะเหสินัง
มัคคาหะตะกิเลสาวะ
ปัตตานุปปัตติธัมมะตัง
เอเตนะ สัจจะวัชเชนะ
โสตถิ เต โหตุ สัพพะทา
ที่มาของบทสวด
เรียบเรียงจากโพชฌังคสังยุต สังยุตตนิกาย มหาวารวรรค (พระไตรปิฎกเล่ม 19) ได้แก่ มหากัสสปโพชฌังคสูตร มหาโมคคัลลานโพชฌังคสูตร และมหาจุนทโพชฌังคสูตร — ตัวคาถาแต่งเป็นบทสวดโดยโบราณาจารย์ (เชื่อว่าในลังกา) ไม่ใช่พุทธพจน์โดยตรง
คำอธิบาย · อานิสงส์ · โอกาสที่ใช้สวด
โพชฌังคปริตร เป็นตำนานที่ 10 ของสิบสองตำนาน เนื้อหากล่าวถึงโพชฌงค์ 7 (องค์ธรรมแห่งการตรัสรู้) และเล่าเหตุการณ์ 3 ครั้งในพระไตรปิฎกที่การฟังโพชฌงค์ทำให้หายจากอาพาธ คือพระมหากัสสปะ พระมหาโมคคัลลานะ และพระพุทธเจ้าเองซึ่งรับสั่งให้พระมหาจุนทะสาธยายถวาย
อานิสงส์และความเชื่อ: เป็นบทที่ชาวไทยนิยมสวดให้ผู้ป่วยมากที่สุด ทั้งสวดข้างเตียง สวดในพิธีต่ออายุ และทำน้ำมนต์รักษาโรค ในทางธรรม โพชฌงค์คือธรรมที่ทำให้จิตเข้มแข็ง ผ่องใส ปล่อยวาง ซึ่งส่งผลดีต่อกายที่ป่วยอยู่ด้วย
โอกาสที่ใช้: งานมงคลทั่วไปในชุดสิบสองตำนาน, สวดให้ผู้ป่วยหรือผู้สูงอายุ, พิธีสืบชะตา–ต่ออายุ นิยมสวด 3, 7 หรือ 9 จบ