บทสวดในพิธีกรรมและคำถวาย

คำอาราธนาศีล 5

ปัญจะสีละยาจะนา

คำกล่าวขอศีล 5 จากพระสงฆ์ก่อนเริ่มพิธี เริ่มด้วย "มะยัง ภันเต วิสุง วิสุง รักขะณัตถายะ"

มะยัง ภันเต วิสุง วิสุง รักขะณัตถายะ
ติสะระเณนะ สะหะ ปัญจะ สีลานิ ยาจามะ
ข้าแต่พระคุณเจ้าผู้เจริญ ข้าพเจ้าทั้งหลายขอศีล 5 ข้อ พร้อมทั้งไตรสรณคมน์ เพื่อจะรักษาแยกเป็นข้อ ๆ
ทุติยัมปิ มะยัง ภันเต วิสุง วิสุง รักขะณัตถายะ
ติสะระเณนะ สะหะ ปัญจะ สีลานิ ยาจามะ
แม้ครั้งที่สอง ข้าแต่พระคุณเจ้าผู้เจริญ ข้าพเจ้าทั้งหลายขอศีล 5 ข้อ พร้อมทั้งไตรสรณคมน์ เพื่อจะรักษาแยกเป็นข้อ ๆ
ตะติยัมปิ มะยัง ภันเต วิสุง วิสุง รักขะณัตถายะ
ติสะระเณนะ สะหะ ปัญจะ สีลานิ ยาจามะ
แม้ครั้งที่สาม ข้าแต่พระคุณเจ้าผู้เจริญ ข้าพเจ้าทั้งหลายขอศีล 5 ข้อ พร้อมทั้งไตรสรณคมน์ เพื่อจะรักษาแยกเป็นข้อ ๆ

ที่มาของบทสวด

คำอาราธนาที่แต่งขึ้นในประเทศไทยเป็นภาษาบาลี ใช้ในศาสนพิธีตามแบบที่ปรากฏในหนังสือมนต์พิธีและศาสนพิธีของคณะสงฆ์ไทย (ไม่ปรากฏในพระไตรปิฎก) ตัวบทศีล 5 ที่พระให้ตามมาปรากฏในพระไตรปิฎกหลายแห่ง เช่น อังคุตตรนิกาย ปัญจกนิบาต

คำอธิบาย · อานิสงส์ · โอกาสที่ใช้สวด

คำอาราธนาศีล 5 คือคำที่อุบาสกอุบาสิกากล่าวขอให้พระสงฆ์ให้ศีล 5 พร้อมทั้งไตรสรณคมน์ ใจความว่า "ข้าพเจ้าทั้งหลายขอศีล 5 ข้อพร้อมทั้งไตรสรณคมน์ เพื่อจะรักษาแยกเป็นข้อ ๆ" คำว่า วิสุง วิสุง (แยกกัน) หมายความว่าตั้งใจรักษาศีลทีละข้อ หากข้อใดขาดไปข้ออื่นก็ยังคงอยู่ ไม่ขาดไปทั้งหมด ถ้ากล่าวคนเดียวเปลี่ยน "มะยัง" เป็น "อะหัง" และ "ยาจามะ" เป็น "ยาจามิ"

เมื่อกล่าวคำอาราธนาจบ พระสงฆ์จะนำกล่าว "นะโม ตัสสะ" 3 จบ ตามด้วยไตรสรณคมน์ (พุทธัง สะระณัง คัจฉามิ ฯลฯ) และศีล 5 ข้อ (ปาณาติปาตา เวระมะณี ฯลฯ) จบด้วยคำบอกอานิสงส์ศีล "อิมานิ ปัญจะ สิกขาปะทานิ สีเลนะ สุคะติง ยันติ สีเลนะ โภคะสัมปะทา สีเลนะ นิพพุติง ยันติ ตัสมา สีลัง วิโสธะเย" แปลว่า บุคคลย่อมไปสู่สุคติ ได้โภคสมบัติ และถึงความดับเย็นก็เพราะศีล เพราะฉะนั้นพึงชำระศีลให้บริสุทธิ์

โอกาสที่ใช้ ใช้เป็นลำดับต้นของศาสนพิธีแทบทุกอย่างทั้งงานมงคลและงานอวมงคล เช่น งานทำบุญบ้าน งานทำบุญวันเกิด งานบวช งานศพ ก่อนฟังเทศน์และก่อนอาราธนาพระปริตร โดยผู้เป็นประธานหรือพิธีกรกล่าวนำ ผู้ร่วมพิธีประนมมือกล่าวตาม

ข้อสังเกต การขอศีลก่อนทำบุญถือเป็นการชำระกายวาจาให้บริสุทธิ์ก่อนรับบุญกุศล ตามคติว่าทานที่ให้โดยผู้มีศีลย่อมมีผลมาก บางท้องถิ่นละคำว่า "วิสุง วิสุง รักขะณัตถายะ" ออก แต่แบบที่ใช้ทั่วไปในปัจจุบันมีคำนี้อยู่

อาราธนาศีลศาสนพิธีศีล 5