พระคาถามงคลจักรวาลแปดทิศ

พระคาถามงคลจักรวาลแปดทิศ เป็นคาถาป้องกันภัยที่มีลักษณะพิเศษคือแต่งเป็นภาษาไทยผสมบาลี ช่วงต้นเป็นคำไทยว่า "อิมัสมิงมงคลจักรวาลทั้งแปดทิศ ประสิทธิจงมาเป็นกำแพงแก้วทั้งเจ็ดชั้น มาป้องกันห้อมล้อมรอบครอบทั่ว" ตามด้วยคำบาลีที่กล่าวถึงเขตแดนอันกว้างใหญ่ไพศาลนับแสนโยชน์ แล้วอัญเชิญ "ข่าย" (ชาละ) แห่งพุทธานุภาพ ธรรมานุภาพ ปัจเจกพุทธานุภาพ และสังฆานุภาพ ให้แผ่ล้อมรอบคุ้มครอง สวดซ้ำ 4 เที่ยว โดยเปลี่ยนเฉพาะคำว่า พุทธะ – ธัมมะ – ปัจเจกะพุทธะ – สังฆะ ตามลำดับ

ความเชื่อและอานิสงส์: เชื่อกันว่าเป็นคาถาแคล้วคลาดปลอดภัยชั้นสูง ผู้สวดจะได้รับความคุ้มครองรอบด้านทั้งแปดทิศ คือ บูรพา อาคเนย์ ทักษิณ หรดี ประจิม พายัพ อุดร และอีสาน ดุจมีกำแพงแก้วเจ็ดชั้นล้อมรอบ ป้องกันภูตผีปีศาจ คุณไสย โจรภัย อุบัติภัย และศัตรูหมู่มาร นิยมใช้สวดก่อนนอน ก่อนออกเดินทางไกล เมื่ออยู่ในที่เปลี่ยว หรือเมื่อรู้สึกไม่ปลอดภัย และใช้เป็นบทตั้ง "กำแพงแก้ว" ก่อนเจริญภาวนาในบางสำนักกรรมฐาน

วิธีสวด: ตั้งนะโม 3 จบ แล้วสวดคาถาให้ครบทั้ง 4 เที่ยว ขณะสวดให้น้อมจิตนึกถึงพระรัตนตรัยและนึกภาพกำแพงแก้วล้อมรอบตัวทั้งแปดทิศ บางตำราให้สวดวันละ 3 จบ หรือ 9 จบ หรือหันหน้าไปตามทิศทั้งแปดขณะสวดเที่ยวละทิศ

ข้อสังเกต: เนื่องจากเป็นคาถาที่ครูบาอาจารย์ไทยแต่งขึ้น จึงมีสำนวนต่างกันบ้างในแต่ละสำนัก เช่น บางฉบับเขียน "จักรวาฬ" บางฉบับสวดเที่ยวเดียวโดยรวมคำว่า "พุทธะ ธัมมะ ปัจเจกะพุทธะ สังฆะ" ไว้ในบรรทัดเดียว และบางฉบับเพิ่มบทท้ายเป็นคาถาบูชาเทวดาประจำทิศ คำแปลบาลีในบทนี้บางคำ (เช่น "อะนัตตา ราชะเสมานา") มีผู้ตีความต่างกัน จึงถือความหมายรวมว่าเป็นการแผ่ความคุ้มครองไปโดยไม่มีขอบเขต