อุททิสสนาธิฏฐานคาถา
อุททิสสะนาธิฏฐานะคาถา, บทกรวดน้ำอิมินา, กรวดน้ำตอนเย็น
บทกรวดน้ำท้ายทำวัตรเย็น 2 ตอน ตอนแรกอุทิศบุญแก่อุปัชฌาย์ ครูอาจารย์ บิดามารดา ญาติ เทวดา และสรรพสัตว์ ตอนหลังอธิษฐานให้ตนพ้นกิเลสและมารไม่ได้โอกาส
อิมินา ปุญญะกัมเมนะ, อุปัชฌายา คุณุตตะรา,
อาจะริยูปะการา จะ, มาตาปิตา จะ ญาตะกา (ปิยา มะมัง),
สุริโย จันทิมา ราชา, คุณะวันตา นะราปิ จะ,
พรัหมะมารา จะ อินทา จะ, โลกะปาลา จะ เทวะตา,
ยะโม มิตตา มะนุสสา จะ, มัชฌัตตา เวริกาปิ จะ,
สัพเพ สัตตา สุขี โหนตุ, ปุญญานิ ปะกะตานิ เม,
สุขัง จะ ติวิธัง เทนตุ, ขิปปัง ปาเปถะ โวมะตัง.
ด้วยบุญกรรมนี้ ขอพระอุปัชฌาย์ผู้มีพระคุณอันยิ่ง,
ครูอาจารย์ผู้เกื้อกูล บิดามารดา และญาติทั้งหลาย (ผู้เป็นที่รักของข้าพเจ้า),
พระอาทิตย์ พระจันทร์ พระราชา และมนุษย์ผู้มีคุณทั้งหลาย,
พรหม มาร พระอินทร์ ท้าวโลกบาล และเทวดาทั้งหลาย,
พญายม มิตรสหาย มนุษย์ทั้งหลาย ผู้เป็นกลาง และแม้ผู้มีเวรต่อกัน,
ขอสัตว์ทั้งหลายทั้งปวงจงมีความสุข ขอบุญทั้งหลายที่ข้าพเจ้าได้ทำแล้ว,
จงให้ความสุขทั้งสามประการ (สุขในมนุษย์ สุขในสวรรค์ สุขคือนิพพาน) ขอท่านทั้งหลายจงถึงอมตธรรมโดยเร็วเถิด.
อิมินา ปุญญะกัมเมนะ, อิมินา อุททิเสนะ จะ,
ขิปปาหัง สุละเภ เจวะ, ตัณหุปาทานะเฉทะนัง,
เย สันตาเน หินา ธัมมา, ยาวะ นิพพานะโต มะมัง,
นัสสันตุ สัพพะทา เยวะ, ยัตถะ ชาโต ภะเว ภะเว,
อุชุจิตตัง สะติปัญญา, สัลเลโข วิริยัมหินา,
มารา ละภันตุ โนกาสัง, กาตุญจะ วิริเยสุ เม,
พุทธาธิปะวะโร นาโถ, ธัมโม นาโถ วะรุตตะโม,
นาโถ ปัจเจกะพุทโธ จะ, สังโฆ นาโถตตะโร มะมัง,
เตโสตตะมานุภาเวนะ, มาโรกาสัง ละภันตุ มา.
ด้วยบุญกรรมนี้ และด้วยการอุทิศส่วนกุศลนี้,
ขอข้าพเจ้าจงได้โดยเร็วพลัน ซึ่งการตัดขาดตัณหาและอุปาทาน,
ธรรมอันเลวทรามเหล่าใดที่มีอยู่ในสันดานของข้าพเจ้า ตราบเท่าที่ยังไม่ถึงนิพพาน,
ขอธรรมเหล่านั้นจงพินาศไปสิ้นในกาลทุกเมื่อ ในภพที่ข้าพเจ้าเกิดแล้วทุกภพ,
ขอให้มีจิตซื่อตรง มีสติ มีปัญญา มีความขัดเกลากิเลส และมีความเพียร,
ขอมารทั้งหลายอย่าได้โอกาส เพื่อทำอันตรายแก่ความเพียรของข้าพเจ้า,
พระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐเป็นที่พึ่ง พระธรรมเป็นที่พึ่งอันประเสริฐสูงสุด,
พระปัจเจกพุทธเจ้าเป็นที่พึ่ง และพระสงฆ์เป็นที่พึ่งอันยอดเยี่ยมของข้าพเจ้า,
ด้วยอานุภาพอันสูงสุดแห่งพระรัตนตรัยนั้น ขอมารทั้งหลายอย่าได้โอกาสเลย.
ทะสะปุญญานุภาเวนะ, มาโรกาสัง ละภันตุ มา.
ด้วยอานุภาพแห่งบุญกิริยาวัตถุทั้งสิบ ขอมารทั้งหลายอย่าได้โอกาสเลย.
ที่มาของบทสวด
คาถาที่แต่งขึ้นภายหลัง ไม่ปรากฏในพระไตรปิฎก แต่งเป็นปัฐยาวัตรฉันท์ เชื่อกันว่าเป็นบทที่ใช้กันมาในไทยตั้งแต่สมัยอยุธยาหรือต้นรัตนโกสินทร์ จัดไว้ในหนังสือสวดมนต์ฉบับหลวงเป็นบทกรวดน้ำตอนเย็น เป็นที่รู้จักในชื่อ "บทกรวดน้ำอิมินา"
คำอธิบาย · อานิสงส์ · โอกาสที่ใช้สวด
บทกรวดน้ำท้ายทำวัตรเย็น เป็นบทสุดท้ายของทำวัตรเย็น เรียกกันทั่วไปว่า "บทกรวดน้ำอิมินา" หรือ "กรวดน้ำตอนเย็น" คู่กับปัตติทานคาถาที่เป็นกรวดน้ำตอนเช้า "อุททิสสนาธิฏฐานคาถา" แปลว่าคาถาอุทิศและอธิษฐาน จึงมี 2 ตอน ตอนที่ 1 อุทิศบุญที่ทำในวันนี้แก่ผู้มีพระคุณและสรรพสัตว์ ไล่ตั้งแต่พระอุปัชฌาย์ ครูอาจารย์ บิดามารดา ญาติ ไปจนถึงพระอาทิตย์ พระจันทร์ พระราชา เทวดา พรหม มาร พญายม มิตร ผู้เป็นกลาง และแม้ศัตรู ขอให้ทุกฝ่ายมีความสุข 3 ประการ และถึงอมตธรรมโดยเร็ว ตอนที่ 2 อธิษฐานเพื่อตนเอง ขอให้ตัดตัณหาอุปาทานได้เร็ว ให้กิเลสในสันดานพินาศไปทุกภพ ให้มีจิตซื่อตรง สติ ปัญญา ความเพียร และอย่าให้มารได้โอกาสขัดขวาง โดยอาศัยพระรัตนตรัยเป็นที่พึ่ง
ผู้สวดหลายท่านสวดเฉพาะตอนที่ 1 เมื่อกรวดน้ำหลังทำบุญทั่วไป แต่ในทำวัตรเย็นสวดครบทั้งสองตอน คำว่า "ญาตะกา" บางฉบับสวด "ปิยา มะมัง" (ผู้เป็นที่รักของข้าพเจ้า) แทน และบางฉบับเพิ่มบาทท้าย "ทะสะปุญญานุภาเวนะ มาโรกาสัง ละภันตุ มา" อีกหนึ่งบาท
โอกาสที่ใช้ สวดท้ายทำวัตรเย็นทุกวัน และใช้เป็นบทกรวดน้ำหลังทำบุญ ตักบาตร ถวายสังฆทาน หรือสวดมนต์ที่บ้าน ความเชื่อทั่วไปว่าการอุทิศส่วนกุศลอย่างเจาะจงถึงผู้มีพระคุณและเจ้ากรรมนายเวร ทำให้ผู้ล่วงลับได้รับส่วนบุญและช่วยคลายเวรภัย ตามหลักพระพุทธศาสนาการอุทิศบุญ (ปัตติทานมัย) เป็นบุญกิริยาวัตถุข้อหนึ่ง และผู้อุทิศเองก็ได้บุญเพิ่มจากการสละ