งานอวมงคล – พระอภิธรรมและบทบังสุกุล

อริยธนคาถา

อะริยะธะนะคาถา (ยัสสะ สัทธา ตะถาคะเต)

คาถาว่าด้วยทรัพย์อันประเสริฐของพระอริยะ คือ ศรัทธา ศีล ความเลื่อมใสในสงฆ์ และความเห็นตรง ผู้มีทรัพย์นี้ชื่อว่าไม่ยากจน

ยัสสะ สัทธา ตะถาคะเต อะจะลา สุปะติฏฐิตา
สีลัญจะ ยัสสะ กัลยาณัง อะริยะกันตัง ปะสังสิตัง
ผู้ใดมีศรัทธาในพระตถาคตตั้งมั่นไม่หวั่นไหว มีศีลอันงามที่พระอริยเจ้าพอใจและสรรเสริญ
สังเฆ ปะสาโท ยัสสัตถิ อุชุภูตัญจะ ทัสสะนัง
อะทะลิทโทติ ตัง อาหุ อะโมฆันตัสสะ ชีวิตัง
ผู้ใดมีความเลื่อมใสในพระสงฆ์ และมีความเห็นอันตรง บัณฑิตทั้งหลายกล่าวผู้นั้นว่าเป็นคนไม่ยากจน ชีวิตของผู้นั้นไม่เป็นหมัน (ไม่ไร้ประโยชน์)
ตัสมา สัทธัญจะ สีลัญจะ ปะสาทัง ธัมมะทัสสะนัง
อะนุยุญเชถะ เมธาวี สะรัง พุทธานะ สาสะนัง
เพราะฉะนั้น ผู้มีปัญญาเมื่อระลึกถึงคำสอนของพระพุทธเจ้าทั้งหลาย พึงหมั่นประกอบศรัทธา ศีล ความเลื่อมใส และการเห็นธรรมเถิด

ที่มาของบทสวด

พระพุทธพจน์ในพระไตรปิฎก สังยุตตนิกาย มหาวารวรรค โสตาปัตติสังยุต (ปฐม/ทุติยปุญญาภิสันทสูตร) และอังคุตตรนิกาย จตุกกนิบาต ปุญญาภิสันทวรรค

คำอธิบาย · อานิสงส์ · โอกาสที่ใช้สวด

อริยธนคาถา (คาถาว่าด้วยอริยทรัพย์) เป็นคาถาสรุปท้ายพระสูตรที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงเรื่องห้วงบุญห้วงกุศล 4 ประการ คือ ความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหวในพระพุทธเจ้า พระธรรม พระสงฆ์ และศีลที่พระอริยเจ้าพอใจ ใจความว่า ผู้มีศรัทธาตั้งมั่นในพระตถาคต มีศีลงาม เลื่อมใสในพระสงฆ์ และมีความเห็นตรง (สัมมาทิฏฐิ) บัณฑิตเรียกผู้นั้นว่า "ไม่ยากจน" เพราะมีอริยทรัพย์ ชีวิตไม่เป็นหมัน ดังนั้นผู้มีปัญญาพึงหมั่นเจริญคุณธรรมเหล่านี้ตามคำสอนของพระพุทธเจ้า

โอกาสที่ใช้ พระสงฆ์นิยมสวดในงานศพต่อจากปัพพโตปมคาถา เพื่อชี้ว่าทรัพย์ที่ตามตัวไปได้หลังความตายไม่ใช่ทรัพย์สมบัติ แต่คือศรัทธา ศีล และปัญญา เป็นการปลอบและเตือนใจญาติผู้ล่วงลับไปพร้อมกัน นอกจากนี้ใช้สวดในบททำวัตรเย็นของบางสำนัก ในงานทำบุญอายุ และในการอนุโมทนาแก่ผู้บำเพ็ญกุศล

อานิสงส์และความเชื่อ เชื่อกันว่าผู้สวดและพิจารณาตามบทนี้ย่อมมั่นคงในพระรัตนตรัย เป็นผู้ไม่ยากจนทั้งในโลกนี้และโลกหน้า ตามที่พระพุทธเจ้าตรัสว่าผู้ประกอบด้วยองค์แห่งโสดาบัน 4 นี้ย่อมพ้นจากอบาย

งานศพอริยทรัพย์ศรัทธาศีลโสดาปัตติสังยุต